Κόκκινα αυγά και λίγο ιστορία

image002(3674)Μεγάλη Πέμπτη σήμερα και ως είθισται βάφουμε τα αυγά μας κόκκινα.Υπάρχουν πολλές ιστορίες και εξηγήσεις για αυτό το έθιμο.Σίγουρα απο την γιαγιά μας γνωρίζουμε την Ορθόδοξη εκδοχή και συνεχίζουμε και εμείς οι νεότεροι το ίδιο έθιμο μέχρι σήμερα.

Οι εκδοχές είναι πολλές στην Ορθόδοξη παράδοση και φυσικά όλες έχουν σχέση με την σταύρωση,τον θάνατο και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού.

Ο ένας μύθος λέει ότι όταν ο Χριστός ήταν πάνω στο Σταυρό και τρυπήθηκε στο πλευρό από το στρατιώτη που ήθελε να επιβεβαιώσει το θάνατό του, έπεσαν σταγόνες αίματος στη γη κι όλα τα λουλούδια που ήταν κάτω έγιναν κόκκινα κι έτσι πήραν το χρώμα τους οι παπαρούνες.

Ή πως η Παναγία πήρε ένα καλάθι αυγά και τα πρόσφερε στους φρουρούς Του Υιού της, ικετεύοντάς τους να του φέρονται καλά. Όταν τα δάκρυά της έπεσαν πάνω στα αυγά, αυτά βάφτηκαν κόκκινα.Και άπειρες άλλες εκδοχές.

Αν ανατρέξουμε όμως πίσω στον χρόνο θα φτάσουμε σε εποχές πρωτόγονες γιατί το αυγό συμβολίζει την ζωή,το συναντάμε παντού στην παγκόσμια μυθολογία.Το όμορφο και το παράξενο είναι ότι όλες οι παραδόσεις και δοξασίες,έχουν πάρα πολλά κοινά στους μύθους τους.

Ας δούμε όμως εδώ στο δικό μας «σπίτι» τι έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες.

Σύμφωνα με την Ορφική θεολογία, η περίοδος του χειμερινού ηλιοστασίου είναι η εποχή της γέννησης του Διονύσου Ζαγρέως, του ελευθερωτή των ανθρωπίνων ψυχών από τον Άδη.
Η Εαρινή ισημερία του ήλιου, κατά την οποία κυρίως ετελούντο και τα Αδώνια, συμβολίζει το θάνατο των παθών της τιτανικής φύσης της ανθρώπινης ψυχής και την πνευματική της αναγέννηση. Οι Ορφικοί συμβόλιζαν την εαρινή ισημερία με το θάνατο (μεταμόρφωση) του Διόνυσου Ζαγρέως και την εκ νέου γέννησή του απ’ τη φύση του Διός, ως Διονύσου του Άνθιου. Αυτός στην πορεία μεταμορφώνεται στο Διόνυσο τον Ελευθερέα, το σωτήρα και ελευθερωτή των ανθρώπινων ψυχών από τον Άδη της υλικής τους φύσης.Στα Αδώνια γιορτάζαν τον μύθο του Άδωνι που ήταν εραστής της Αφροδίτης.Ο Άδωνις έπεσε νεκρός σε ένα δάσος που είχε πάει για κυνήγι, απο δάγκωμα κάπρου.Απο το αίμα της θανάσιμης πληγής του Άδωνι φύτρωσαν τα κόκκινα ρόδα και οι παπαρούνες.Ενώ απο τα δάκρυα της Αφροδίτης ξεπήδησαν οι ανεμώνες.

Σε ανάμνηση του θανάτου και της ανάστασης του Άδωνι τελούνταν ετήσιες εορτές καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας.Οι πρώτες μέρες της γιορτής ήταν ημέρες πένθους και είχαν το όνομα «Αφανισμός». Λυσίκομες και γυμνόποδες γυναίκες περιέφεραν ομοίωμα του θεού, τελούσαν νεκρική τελετή και προσέφεραν στον αγαπημένο νεκρό, γλυκά από μέλι και λάδι, έρωτες και αγγεία όπου μερικές μέρες πριν είχαν σπείρει φακή, σιτάρι, κριθάρι, κεχρί και μαρούλια, τους επονομαζόμενους «Κήπους Αδώνιδος». Οι «κήποι» μετά το πέρας των δρώμενων τοποθετούνταν στις στέγες των σπιτιών, όπου αναπτύσσονταν γοργά με τη βοήθεια του ηλιακού φωτός. Καθ’ όλη τη διάρκεια της πομπής έψαλλαν πένθιμους ύμνους τα λεγόμενα «αδωνίδια» με συνοδεία γίγγρας (είδος αυλού). Σπουδαίο δείγμα του τρόπου που θρηνούνταν ο Άδωνις, είναι ο «Επιτάφιος Αδώνιδος» του Βίωνος του Σμυρναίου, ένας θρήνος ηλικίας εικοσιενός αιώνων.

Μετά το πέρας των ημερών του θρήνου, γιόρταζαν την ανάσταση του θεού με ευωχία και οινοποσία, μέσα σε γενικό κλίμα χαράς. Οι αναστάσιμες ημέρες είχαν το όνομα «Εύρεσις».

Τα Αδώνια επιβιώνουν μέχρι τις μέρες μας,χάρη της Ορθοδόξου πίστεως,στο θρήνο της Μ. Παρασκευής, στην Αναστάσιμη ακολουθία και σε όλα τα έθιμα που ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός αφομοίωσε,όπως τα αναστάσιμα κεριά,τα  κόκκινα αβγά (ορφικό σύμβολο), τα κουλούρια, η σμύρνα που οι μάγοι πρόσφεραν στον Ιησού κλπ.

Όσο ο κόσμος ζούσε στην φύση κατανοούσε και την σημασία των συμβολισμών.Τώρα που ζει αποκομένος απο την μάνα γη,απο συνήθεια ή έστικτο ακολουθεί τα έθιμα,επιδερμικά στην καλύτερη περίπτωση ή απο άγνοια τα κατηγορεί ως παραμύθια της χαλιμάς και τα απαξιώνει.Η γη όμως θα ανθίσει και θα αναστηθεί αυτή την εποχή,ότι οικονομικό μοντέλο και πολιτική ιδεολογία και αν πιστεύει ο καθένας,όσο και αν απαξιώνει τα έθιμα ή τα μεταφράζει κατα τα μικροσυμφέροντα του.Γιατί η μάνα γη και η φύση έχει το δικό της σύστημα που δεν περνάει κρίση.Σίγουρα σ’αυτό το μικρό άρθρο δεν μπορούμε να κάνουμε μεγάλη ανάλυση ή μελέτη αλλά ο στόχος είναι να περάσουμε το ερέθισμα για έρευνα.

Το σημαντικό και το ουσιώδες όμως είναι ότι υπάρχει έστω και παραλλαγμένη μια ιστορική συνέχεια που υποσυνείδητα πια ακολουθούμε ως σήμερα και μέσα απο τα έθιμα και μέσα απο την γλώσσα (μιλάμε τα αρχαία ελληνικά του Ομήρου και δεν το ξέρουμε).Με το άρθρο αυτό θέλουμε να αποδείξουμε κατά κάποιο τρόπο,ότι η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα με γεωγραφικά και εθνικά όρια.Η Ελλάδα είναι λαϊκή παράδοση αιώνων,είναι κουλτούρα και παγκόσμιος πολιτισμός.Καλό Πάσχα και Καλή επΑνάσταση σε όλους τους λαούς.