Πως μίλαγαν οι προγόνοι μας;

585cf98ee82b41df0829a730cdd2d292_LΑλήθεια πως μίλαγαν οι προγόνοι μας στο Βάστα;

Κάθε λέξη και μια κλωστή, οι πρόγονοι μας τις ύφαιναν στον αργαλειό της ιστορικής τους πορείας από την εποχή της αρχαίας Ελλάδας μέχρι πρόσφατα. Ένα τεράστιο πολύχρωμο υφαντό από λέξεις με ρίζες στην αρχαία Ελληνική, αντιδάνεια , Σλάβικες και Τούρκικες ρίζες. Οι παραδόσεις, η τοπολαλιά, τα ήθη και τα έθιμα, η ιστορία μας, όλα αυτά συνθέτουν αυτή την υπέροχη «πάντα» (υφαντό που τοποθετούσαν στους τοίχους).

Εδώ με την βοήθεια όλων καταφέραμε να συλλέξουμε αρκετές λέξεις με την σημασία τους. Είναι μια εργασία η οποία δεν σταματάει εδώ αλλά θα εμπλουτίζεται συνεχώς με σκοπό να δημιουργηθεί το Βασταίϊκο Λεξικό.

Αυτός ο πίνακας είναι οι πρώτες 170 λέξεις.Περιμένουμε να μας στείλετε και εσείς στο mail επικοινωνίας, λέξεις και αν γνωρίζετε και την σημασία τους. Στο μέλλον θα κατηγοριοποιηθούν και θα μπούν σε αλφαβητική σειρά.

ΛΕΞΕΙΣ

A/A

ΛΕΞΗ

ΕΝΝΟΙΑ

1

Ξεγερεύω Γίνομαι καλά

2

Βύσαλο Πέτρα

3

Ριζιμιά (πέτρα) χωμένη

4

αμούτσα μαυρόπετρα

5

σκουτί ρούχο

6

καλικότσια μεταφέρω στους ώμους

7

ντριβάλι στρογγυλή πέτρα για άλεσμα αλατιού,γαλαζόπετρας κ.τ.λ.

8

τσότρα ξύλινο δοχείο για κρασί ή νερό

9

καμούφι τελείωμα φούστας

10

μπούλια κόλυβα

11

μπουκουβάλα άζυμο ψωμί περιχυμένο με καυτό βούτηρο

12

κουμούτσι ψωμί χοντροκομμένο

13

μεσίνα μεταξωτό μαντήλι που στόλιζε το άλογο του γάμου

14

κούκλα καλαμπόκι

15

φλίτσια φλίδια του καλαμποκιού

16

φτενό λεπτό

17

σκαπέτησε χάνεται από τα μάτια μας, φεύγει κάποιος

18

τήλωσα χόρτασα

19

σφάρδακλας βάτραχος

20

κατσαμπούλα πεταλούδα

21

γκουστέρνα σαύρα

22

βουτσέλα βαρελάκι νερού

23

στοιχερό κεντρικός ξύλινος άξονας στο αλώνι

24

πατερό μεγάλο δοκάρι για πού στήριζε την σκεπή

25

σάισμα ρούχο από μαλί γιδιού, καπερώνι

26

κλωνά κλωστή

27

σέμπρος αυτός που μοιραζόμαστε τα γίδια, την γη, τον καρπό

28

λαϊνα πήλινη στάμνα νερού

29

νάκα μάρσιπος

30

μπραζέρης ο καλύτερος φίλος του γαμπρού(ασημώνει το παπούτσι της νύφης)

31

καρούτζος λάρυγγας ζώου

32

βελέντζα χοντρό σκέπασμα από πρόβατο,μαντανία

33

ντραβιτζίκα τσάντα κρεμασμένη χιαστί

34

λουμπούσι καλαμπόκι χωρίς τον καρπό

35

ράππη άνθος καλαμποκιού

36

μπεσίκι χαμηλή ξύλινη κουνιστή κούνια

37

χαρανί κατσαρόλα με συρμάτινο χερούλι

38

διάκα πήγα

39

πόχα μεγάλη τρυπητή κουτάλα

40

γκορτσιά άγρια αχλαδιά

41

απίδι αχλάδι

42

μποτσίκι μεγάλη κρεμμύδα

43

σφερδούκλι αγριόχορτο

44

πηλαλάω τρέχω

45

στέκα περίμενε,στάσου

46

ροβολάω κατηφορίζω

47

αλικόντησα καθυστέρησα

48

τσιφιλιά εργαλείο για τσίπουρα(σφιγχτήρας)

49

σαντράνι κόφτης νυχιών αλόγων

50

δεν αδειάζω δεν προλαβαίνω

51

τσαντίλα υφασμάτινο σουρωτήρι τυριού

52

τριχιά σχοινί σαμαριού

53

καπιστριάνα καπίστρι

54

ταγάρι υφασμάτινο σακούλι

55

φουρκάδα υποστήριγμα φασολιών, ντομάτας

56

φούρκα στήλωμα φορτώματος στα ζώα

57

ξαγνάντησα ήρθα από κάπου, φάνηκα

58

πουρνό πρωί

59

γιόμα μεσημέρι

60

αποσπερού βράδυ

61

εψες χτες

62

σκιάχτηκα φοβήθηκα

63

ζόμπολα πετρούλες,χαλίκια

64

τσουρούμι ατσούμπαλος βράχος

65

λόζος στάβλος γουρουνιού

66

σγουρνί πίσω μέρος στο τζάκι,μέρος για την στάχτη,πυρομάχος

67

πυροστιά εργαλείο στο τζάκι για ζέσταμα κατσαρόλας

68

σουραύλι φλογέρα

69

σουράω σφυρίζω

70

κόλωσα σταμάτησα(για ζώα)

71

παιδί αγόρι

72

μόλογος έγινε γνωστό

73

μπούρτζα αρρώστια γιδιών

74

χλαπάτσα αρρώστια προβάτων

75

έφυγα βουή έφυγα πολύ γρήγορα

76

γκιζγκίνησα έφυγα τρέχοντας

77

λάκισα έφυγα

78

σιαπέρα εκεί πέρα

79

τζουράπια πλεχτές κάλτσες

80

μελιγκόνι μυρμήγκι

81

πορδάλα μυρμήγκι ξύλου

82

κορύτα πέτρινη λεκάνη βρύσης

83

γούρνα ανοιχτή δεξαμενή νερού

84

σαλαγάω φωνάζω στα ζώα

85

πράματα ζώα(γίδια,πρόβατα)

86

ζα ζώα(άλογα,μουλάρια,γαιδούρια)

87

ρούσσο καφέ

88

λιάρο ασπρόμαυρο

89

μπάρτζα ασπρόμαυρη γίδα

90

κόρμπα μαύρη γίδα

91

κατσούλι γατί

92

γκριτζάλα ξύλινο εργαλείο για το καλαμπόκι

93

βαγένι βαρέλι κρασιού

94

πλατώνα χοντρή γυναίκα

95

σαρίδια σκουπίδια

96

σάρωμα σκούπα από κλαδιά

97

κοντομήρι μεγάλο ξύλο που ασφάλιζε την πόρτα,μπάρα

98

ντάκος ξύλο που ασφάλιζε το ένα φύλλο της πόρτας

99

ζεμπερέκι πόμολο πόρτας

100

ογνίτσα τάπα βαρελιού

101

αυλός τάπα για στέρνα

102

σφέρτσα λίπος χοιρινού

103

τέσα κατσαρόλα χάλκινη με χέρι

104

σγλίνα κοκκινόχωμα λάσπη

105

χαλιάς περιοχή γεμάτη πέτρες

106

σιοκάρα δοχείο για γάλα

107

μπότσα δοχείο 2 1/2 οκάδων για κρασί

108

φυραίνει αδυνατίζει

109

μπρουτσούλωσα τήλωσα,έφαγα πολύ

110

ρογκάτσικο αλητάμπουρας

111

κοράτσα βρώμα, μάκα

112

μπράσκα μεγάλο βατράχι

113

χάβω τρώω

114

αρβαλάω κάνω φασαρία

115

μπελέχια αρουραίοι

116

παραγώνι τζάκι

117

σουρίλα σκυλί κλεφτρόνι

118

αυγατίζω αυξάνω

119

απαντώ συναντώ

120

ασίκης λεβέντης

121

ατός ο ίδιος

122

αντάμα μαζί

123

ανάρια αραιά

124

αλάργα μακριά

125

αγάλια σιγά

126

βούλησαν θέλησαν

127

γαιτάνι λεπτό κορδόνι για διακόσμηση ρούχων

128

γιαρντάνι περιδέραιο

129

γεμενί χρωματιστος κεφαλόδεσμος γυναικών

130

γιατάκι τόπος για ανάπαυση

131

δικριάνι γεωργικό εργαλείο για λύχνισμα στο αλώνι

132

ξεπεζέυω καταβαίνω από το άλογο

133

κοντοκαρτέρι μείνε λίγο πιο πίσω

134

καταράχια ψηλά στις βουνοκορφές

135

κουρνιαχτός σύννεφο σκόνης

136

κούρνια φωλιά

137

λιμπίστικα πεθύμησα

138

μωρώνω ησυχάζω,σωπαίνω

139

μάζωξη συγκέντρωση

140

μαστραπάς πήλινο δοχείο

141

μπιστεμένο πιστό

142

μισεύω φεύγω στα ξένα

143

μπόλια κεφαλομάντηλο

144

παϊνά πάνω

145

πύρρος ξύλινο βούλωμα βαρελιού

146

ρούγα στενός δρόμος,γειτονιά

147

σώνω φτάνω

148

σώσμα τελείωμα

149

σούρματα γιδόστρατες

150

σιφλογιάρικο άρρωστο,ασθενικό

151

ταχιά αύριο

152

τσεμπέρι κεφαλόδεσμος

153

ταμπούρι οχυρό

154

χολιάζω στενοχωριέμαι

155

χέρσο ακαλλιέργητο χωράφι

156

αγκομαχάω βαριανασαίνω

157

αγκούσα κάψα,αγωνία

158

άγαρμπος τραχύς, άτσαλος

159

άγανο αγκαθωτό μέρος του σταχιού

160

αλύχτημα γαύγισμα σκυλιού

161

αλαφιάζομαι ξαφνιάζομαι

162

αντί ξύλινος κύλινδρος που μαζεύουν το πανί του αργαλειού

163

ανακλαρίζομαι τεντώνομαι

164

απιθώνω ακουμπάω κάτι κάπου

165

αποκάνω κουράζομαι

166

αποκόβω σταματάω τον θηλασμό

167

απίστωμα ανάποδα

168

απορίχνω αποβάλω πρόωρα το έμβρυο

169

αράδα σειρά

170

αρουλιέμαι οδύρομαι,φωνάζω

One thought on “Πως μίλαγαν οι προγόνοι μας;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s